محمد يوسف حريرى

211

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )

سورهء عنكبوت بيست و نهمين سورهء قرآن مجيد و از سور مكى و يا مدنى است با 69 آيه ( به اجماع ) . بعد از سورهء قصص و پيش از سورهء روم قرار دارد . مأخذ اسم سوره ، آيهء 41 است ( نام حشره‌اى ) و محتواى سوره مشتمل است بر : 1 . مسألهء ايمان و آزمايش‌هايى كه در راه ايمان است كه صبر بر بلاهاست ( شناخت منافقان جز در طوف‌هاى امتحانات و آزمون‌ها ممكن نيست ) . 2 . نمايشى سريع از سرنوشت پيامبران بزرگى همچون حضرت نوح ، حضرت ابراهيم ، حضرت لوط ، حضرت شعيب در برابر گردنكشانى همچون عاد ، ثمود ، قارون ، فرعون و هامان براى دلدارى رسول اكرم و مؤمنان اندك نخستين و براى هشدارى به بت‌پرستان ستمگر عصر پيامبر اكرم . 3 . مسألهء توحيد و نشانه‌هاى خدا در عالم آفرينش و داورى طلبيدن وجدان و فطرت انسانى در اين مورد . 4 . ضعف و ناتوانى معبودهاى ساختگى و عابدان عنكبوت صفت آنان . آنها كه به نيرويى جز نيروى ايمان تكيه دارند مثلشان چون عنكبوت است كه به خانهء سستى دل خوش كرده . 5 . عظمت قران و دلايل حقانيت پيامبر اسلام . 6 . سلسله مسائل تربيتى همچون نماز ، نيكى به پدر و مادر ، اعمال صالح و طرز بحث و برخورد منطقى با مخالفان . سورهء عيسى به سورهء صف گويند . ( تفسير نمونه - منهج الصادقين ) سورهء غاشيه ( ى ) هشتاد و هشتمين سورهء قرآن مجيد و از سور مكى است با 26 آيه ( به اجماع ) . بعد از سورهء اعلى و پيش از سورهء فجر قرار دارد . مأخذ اسم سوره ، آيهء اول است ( به معنى بيهوش‌كننده ، همه‌گير از اسامى قيامت ) محتواى سوره مشتمل است بر : 1 . بحث معاد ، مخصوصا كيفرهاى دردناك مجرمان و پاداش‌هاى شوق‌انگيز مؤمنان . 2 . بحث توحيد ، اشاره به آفرينش آسمان و خلقت جبال و زمين و توجه انسان‌ها به اين سه موضوع . 3 . بحث نبوت و گوشه‌اى از وظايف پيامبر اسلام . سورهء غافر ( ف ) سورهء مؤمن به مناسبت ذكر اين نام در آيهء 3 سوره . به معنى آمرزندهء گناه است . ( تاريخ قرآن ، ص 586 ) سورهء غرف ( غ ر ) نام غير مشهور سورهء زمر بمناسبت آيهء 20 ( الاتقان ، ج 1 ، ص 194 - تفسير نمونه - تاريخ قرآن ، ص 586 ) سورهء فاتحه همان - سورهء فاتحه الكتاب سورهء فاتحة القرآن سوره فاتحة الكتاب را گويند ( الاتقان ، ج 1 ، ص 189 ) سورهء فاتحة الكتاب ( ت ح ت ل ك ) اولين سورهء قرآن مجيد و از سور مكى با 7 آيه ( به قولى از سور مدنى است و به قولى ديگر هم يك‌بار در مكه نازل شد و هم يك بار در مدينه ) پيش از سورهء بقره قرار دارد . مأخذ اسم سوره ، آيهء 2 است به جهت آن‌كه اول كتاب است و افتتاح كتاب به آن است . و نيز گفته‌اند براى آن فاتحة الكتاب خوانند كه اصل كتاب است . محتواى سوره مشتمل است بر :